Verkleinwoordjes: ‘Put it in a zakje’

ZakjeTypisch aan de Nederlandse taal vind ik: verkleinwoordjes. Daar heb je het al: woordjes. Tricky zijn ze ook, want je bent geneigd ‘klein woordje’ te schrijven en is dat stiekem niet dubbelop: klein én -je? Qua pleonasme.

In de teksten die ik schrijf probeer ik niet te veel verkleinwoorden te gebruiken, tenzij het niet anders kan – en dat is vaker dan je denkt. Overigens probeer ik het schattige woord ‘je kindje’ echt te vermijden, maar dat terzijde.

Sommige woorden doen het nu eenmaal goed als verkleinwoord, denk aan ‘boodschappenbriefje‘. Die briefjes zijn nu eenmaal (vaak) klein, dus het klopt gewoon. Net als de zakjes in de Albert Heijn, wat me doet denken aan een optreden van John Fealey in The Comedy Factory, lang lang geleden.

Bekijk het filmpje (-pje, ja)

Over hoe je het woord zakje heel groot kunt maken (en sexy kunt laten klinken, dat ook). Met bovendien Franse woorden als bon en champignon, dat laatste schrijven mensen overigens echt te vaak als ‘champions':

Wat zijn jouw favoriete verkleinwoordjes?

Creativiteit en deadlines: onmogelijke combinatie?

Creativiteit laat zich niet dwingen en geniale ingevingen komen vaak op onverwachte momenten. Deadlines zijn echter onverbiddelijk: haal je die niet, dan loopt alles in de soep. Hoe verhouden die twee aspecten van het creatieve proces zich tot elkaar? En kun je ze tóch combineren?

Ik houd van deadlines. Nee, sterker nog: ik móet een deadline hebben. Zonder deadline belandt een (schrijf)project op mijn ellenlange to-do-lijstje en kan daar oneindig blijven staan. Dat wil niet zeggen dat ik het geen leuke klus vind, maar door het gebrek aan een einddatum schuif ik het voor me uit. Het heeft simpelweg geen prioriteit. (In de praktijk pak ik dingen meestal meteen op omdat ik het te leuk vind om te laten liggen, maar dat terzijde)

Heb ik geen duidelijke deadline, dan verzin ik er meestal zelf een. Dat werkt toch niet, zul je denken. Omdat je zo’n fictieve deadline eenvoudig kunt doorschuiven, niemand die het merkt. Toch werkt het wel voor mij, omdat ik geloof in tijdig handelen. Maar hoe moet dat nu als je tijdelijk de inspiratie mist? Als je vastloopt, niks kunt bedenken, geen woord op papier krijgt?

Creativiteit kent geen tijd

Je kunt immers niet gaan zitten met als doel iets briljants te bedenken. Tenzij je dat doet in een ontspannen brainstormsessie met andere creatievelingen, dan wil het nog wel eens lukken, maar over het algemeen kun je creativiteit niet forceren. Goede ideeën komen vaak op het moment dat je ze niet verwacht: onder de douche, op de fiets, in de trein, als je net wakker wordt en misschien wel tijdens een oersaaie vergadering. Maar goed, als je creativiteit niet kunt afdwingen, hoe moet dat dan met die deadline?

Goede vraag. Ik weet alleen dat ik tot nu toe nog nooit een deadline heb gemist. Ook al ging het soms op deze manier:

the-creative-process

Ik neem de tijd om te broeden op een idee-in-wording en ga aan de slag zodra ik weet hoe het moet en wat ik moet doen. Toegegeven, dat betekent dat ik soms wat weinig slaapuren maak, maar dat heb ik ervoor over. Als ik eenmaal begin, kan ik niet meer stoppen. Daar vind ik het te leuk voor. Dan moet het af, eerder kan ik niet naar bed. (Overigens zit ik dan niet huilend te werken hoor, maak je geen zorgen)

Hoe werkt het bij jou?

Zo werkt het in ieder geval bij mij, als het gaat om creativiteit en deadlines. Wat is jouw ervaring?

Verbouwen is net herschrijven

VerbouwenAfgelopen zomer hebben we de zolder – die allang geen Schrijfzolder meer was – verbouwd. Wat een project! Eerst moet je je weg zien te vinden in alle zooi (want dat is het) die we de laatste jaren hebben verzameld. Weggooien, weggeven, wegstoppen. Je komt er dan achter hoeveel je hebt, en dat je soms dingen hebt waarvan je niet eens meer wist dat je het had!

Opvallend ook wat het met je bovenkamer doet als je zo rigoureus gaat opruimen, helemaal als het gaat om spullen van vroeger. Dozen met dagboeken komen weer boven water. Talloze schrijfsels, tekeningen, oude cd’s, cassettebandjes (jawel!) en foto’s. In mijn hoofd probeer ik alles een plekje te geven, maar net als op zolder is ook daar de chaos compleet.

Puntjes op de i kosten nu eenmaal tijd

Als de ruimte helemaal is uitgemest, ligt de rest van het huis volledig overhoop met alle spullen die je wilt bewaren maar tijdelijk ruimte moesten maken voor de verbouwing. Handige mannen (want: ieder z’n vak) komen vervolgens heel vroeg binnenlopen, wanden worden geplaatst, stopcontacten gemaakt, deuren gezet, muren geverfd en vloeren gelegd. Daarna vindt alles heel langzaam weer een plekje in huis, heel langzaam. De puntjes op de i kosten nu eenmaal tijd.

Hier en daar nog een extra komma en dan loslaten

In mijn hoofd komt de vergelijking op met een reorganisatie. Dat is het feitelijk: we gaan niet verhuizen, maar intern wordt alles opgeschud, uitgezocht, verplaatst en op een nieuwe plek gezet. Zo gaat dat ook binnen organisaties, en vaak ook bij het schrijven van lange verhalen waarbij je put uit bestaande teksten. Ook dan ben je aan het herschikken, verplaatsen en inkorten. Tot je afstand neemt, naar het resultaat kijkt en tevreden bent. Hier en daar nog een extra komma en dan loslaten. Op naar de volgende tekst/verbouwing. Of eerst even rust, als dat lukt.

PS: Heb je een tekst die nodig herschreven moet worden en niet kan wachten? Neem contact op!

Zeilen magazine

ZEI1409_DIGIMAG-1Zeilen is een onafhankelijk tijdschrift dat bol staat van de zeilpassie. Elke maand wordt de lezer getrakteerd op een veelvoud aan verhalen, praktische tips en trucs om nog meer plezier uit het zeilen te behalen, technische beschouwingen, zeevaartkunde, meteorologie en avontuur. Lezers van Zeilen zijn gepassioneerd bezig met zeilen, hebben een bovengemiddeld opleidingsniveau en zijn tussen de 30 en 50 jaar oud. Met recht is Zeilen een blad (en een website) van zeilers, voor zeilers en door zeilers.

Voor het septembernummer 2014 schreef Tefke van Dijk een reportage over Zeilen met diepgang bij St. Maarten, met foto’s van Domin Meinema. Voor een impressie van het stuk:

Foto 22-08-14 12 15 39 Foto 22-08-14 12 15 54 Foto 22-08-14 12 16 08

De Schrijfzolder
SCHRIJVEN

Weekje #synchroonkijken

Hoe is het om de wereld te zien door de ogen van een ander? Hoe is het om samen met meer dan duizend andere mensen je blik te richten op één onderwerp? Hoe is het om een week lang, elke dag, samen te kijken en te fotograferen? Dat is #synchroonkijken, een prachtig project van Else Kramer. Ze legt zelf uit hoe het werkt:

 

Kort samengevat: #synchroonkijken is een online project waarbij je zeven dagen lang elke dag een foto-opdracht krijgt. Je leest de opdracht, maakt een foto en deelt die online.

Ik heb meegedaan en ik wil mijn foto’s graag met je delen:

Dag 1: Knoppen

 

Bekijk alle inzendingen van dag 1.

 

Dag 2: Frustratie

 

Bekijk alle inzendingen van dag 2.

 

Dag 3: Oranje

 

Elf foto’s moesten we maken, alleen nummer 11 was voor #synchroonkijken. Dus, hier een collage van mijn andere Oranjefoto’s:

SK_Oranje

Bekijk alle inzendingen van dag 3.

 

Dag 4: Schoonheid

 

Bekijk alle inzendingen van dag 4.

 

Dag 5: De achterkant

 

En toen Patrick Struijker Boudier hetzelfde idee bleek te hebben:

 

Bekijk alle inzendingen van dag 5.

 

Dag 6: Strepen

 

Bekijk alle inzendingen van dag 6.

 

Dag 7:

 

Bekijk alle inzendingen van dag 7.

Wil je ook #synchroonkijken? Dat kan (hopelijk) volgend jaar weer. Kun je zo lang niet wachten? Geef je dan op voor 52 weken Anders Kijken.

Start met schrijven: openingszinnen

OpeningszinSoms zeg je iets, of hoor je iets, waarvan je meteen denkt: wat een geweldige openingszin van een boek! Ik denk dat in ieder geval heel vaak. Laatst besloot ik ze te gaan bundelen, als grote vergaarbak met beginnetjes van (nog) ongeschreven boeken.

Dus: heb je altijd al een boek willen schrijven, maar weet je niet hoe te beginnen? Kies hieronder een openingszin die je aanspreekt (gratis en voor niks) en het boek schrijft zich vast vanzelf!

PS: Heb je mooie aanvullingen? Laat het me weten! Reageer hieronder of stuur een mail.
Oh ja: Schrijft het boek zich niet vanzelf? Ik kan je helpen! Bekijk hier enkele schrijftips.

Komen de (bij vlagen briljante) eerste zinnen:

1. Ik geloof er wel in dat het Nederlands elftal kampioen wordt.

2. Er zijn gewoon teveel dingen in de wereld om je zorgen over te maken.

3. ‘Die fokking plantjes trillen mijn krat uit’, zei ze duidelijk geërgerd.

4. Haar naaicapaciteiten compenseren een hoop.

5. Ik kwam van de Havo, dat is in Veghel al heel wat.

6. Van die dingen die je niet meer kunt hervergeten. Of ontherinneren.

7. Mijn iPhone doet *plingpling* *plingpling* *plingpling* *plingpling* *plingpling* *plingpling*.

8. Mijn vriendin was alleen fiscaal nog aantrekkelijk en helaas had ik alle bonnetjes weggegooid dus ruilen was er niet meer bij.

9. ‘Jij had toch de houdbaarheid van een hamburger getest?’, vroeg ze op een druilerige dinsdagmiddag.

10. Mijn eerste uitdaging was een openingszin te vinden, en in plaats van dat zelf te doen – zoals ik alles in mijn leven tot dat moment had opgelost – besloot ik om hulp te vragen.

11. Het leek zo’n goed idee.

12. ‘Je hoeft je geen zorgen te maken’, zei ze weinig overtuigend.

13. Lief, ik heb iets heel stoms gedaan. Kun jij de kinderen ophalen van school?

14. /Hier kan jouw openingszin staan\

Ygenwijs

YgenwijsYgenwijs is een platform door de Y-generatie, voor iedereen die werkt vanuit talent en passie of geïnspireerd wilt worden om te gaan werken vanuit talent en passie. De mee-makers van Ygenwijs delen verhalen van Y-generatiegenoten, gebundeld in het magazine, als blogpost, gedeeld door sprekers op events of vanuit het online tv-kanaal. Vanuit het idee dat Y-generatiegenoten een podium verdienen en de verhalen het verdienen om gedeeld te worden. Op die manier manier wil Ygenwijs een steentje bijdragen aan een wereld waarin werken vanuit talent en passie de norm is.

Vanuit de Schrijfzolder werkte Tefke van Dijk werkte mee aan de volgende verhalen:

> 30to30: dertigers wereldwijd, luxeproblemen of grote dilemma’s?
> Boekrecensie: Wie ben ik? En wat wil ik? Het leven heeft geen zin, get over it!
> Zeilen met diepgang: In de Caribische zee op zoek naar mezelf.

De Schrijfzolder
SCHRIJVEN

Heldere teksten: enkele schrijftips

SchrijvenHeldere teksten schrijven is niet zo moeilijk, als je je maar aan de vuistregels houdt. Hieronder enkele tips.

Algemene tips:

  • Scheid hoofd- en bijzaken: wat is je belangrijkste boodschap?
  • Besteed niet te veel aandacht aan details.
  • Gebruik relevante voorbeelden om abstracte informatie te verduidelijken.
  • Overvoer je lezer niet: houd de informatie beknopt.
  • Spreek de lezer zoveel mogelijk direct aan.
  • Neem je lezer serieus: schrijf eenvoudig, maar niet betuttelend of kinderlijk.

Lees verder

Klettern. Hoe ik mezelf overwon.

Klettern. Afgelopen weekend hoorde ik het Duitse woord voor het eerst en ik ben het ook meteen gaan doen: klimmen. In een Kletterwald. Het woord ‘klettern’ verontruste me wel enigszins, want het klinkt als kletteren en ik zag mezelf al naar beneden ‘kletteren’ vanuit de bomen. Klimmen op enkele meters hoogte is immers een behoorlijk uitdaging als je hoogtevrees hebt.

Foto 28-06-14 15 04 58Gelukkig beginnen we heel voorzichtig met parcours 1 en 2, waar we niet hoger komen dan twee meter boven de grond. Ik kan het hebben. ‘Zullen we samen parcours 3 doen’, vraagt mijn zoon enthousiast. ‘Natuurlijk’, zeg ik zelfverzekerd. Moet kunnen, hoeveel hoger kan het volgende parcours zijn?

Daar sta ik vervolgens met mijn rug tegen de boom. Na twee makkelijke hindernissen staan we opeens op ruim vier meter hoogte. Ik tuur voorzichtig de diepte in en kijk snel weer voor me uit. De derde hindernis tussen de twee bomen bestaat uit… tja… niets eigenlijk. Een stuk niets tot je op een soort liggende ladder naar de volgende boom kunt klauteren. Ik heb geen idee hoe ik het gapende gat ga overbruggen. Ik kijk naar mijn zoon. Hij kijkt me vol vertrouwen aan. Ik trek aan de veiligheidskabel en in een poging goede moeder te zijn spring ik halfslachtig het diepe in en beland nogal klungelig tegen de liggende ladder. Ik klim omhoog en wankel over de latjes naar het plateau van de volgende boom. Lees verder

Bureau Jeugdzorg: Bijdehand

Photo 18-06-14 12 15 02Bureau Jeugdzorg Gelderland heeft sinds 2008 een eigen magazine: Bijdehand. Het magazine is een positieve reactie op het slechte imago en geeft inzicht in de werkzaamheden en dilemma’s binnen de jeugdzorg. De artikelen in Bijdehand gaan vooral over de jeugdzorg in Gelderland waarbij de ervaring van de cliënt, het kind, zwaar weegt. Het blad komt ieder kwartaal uit en is bedoeld voor de medewerkers, cliënten en zorgverleners van  Bureau Jeugdzorg. Een abonnement op het magazine is gratis en het blad is ook gratis mee te nemen bij diverse zorginstellingen. De coördinatie is vooral in handen van tekst- en communicatiebureau Veurinc, de Schrijfzolder schreef mee.

> Bekijk nummer 1 van 2014 (reportage op pagina 4 en stelling op pagina 14)

De Schrijfzolder
INTERVIEWEN
SCHRIJVEN
COÖRDINEREN